Giá gas khó bình ổn

Theo dự thảo của Sở Công thương TP.HCM, việc bình ổn mặt hàng gas sẽ kéo dài quanh năm (từ 1/4/2012 - 31/3/2013).

Ưu đãi không hấp dẫn

Giá bán sẽ được các DN tham gia chương trình xây dựng và đăng ký với Sở Tài chính theo nguyên tắc xác định đầy đủ, chính xác cơ cấu giá thành theo các yếu tố hình thành giá và luôn đảm bảo tính hợp lý, ổn định (từ 3 – 6 tháng ) và dẫn dắt thị trường. Nếu giá nguyên liệu và chi phí đầu vào tăng 5 – 10% so với đăng ký ban đầu, các đơn vị đăng ký lại giá bán và được điều chỉnh giá sau khi Sở Tài chính thẩm định và chấp thuận. Theo đại diện Sở Công thương, tham gia chương trình này, DN có thể huề vốn nhưng sẽ được hưởng những ưu đãi khác như được quảng bá thương hiệu, tiến cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư hạ tầng, kho bãi và giới thiệu những mặt bằng tốt tại các khu dân cư để mở cửa hàng…

Tuy nhiên, các DN cho rằng, thời gian bình ổn mà Sở đưa ra là quá dài trong khi giá gas biến động liên tục, nếu thời gian bình ổn chỉ áp dụng theo từng tháng thì DN sẵn sàng. Thế nhưng bình ổn có còn ý nghĩa khi giá gas được các điều chỉnh hàng tháng (?). Bà Lê Thị Anh Mẫn, Phó giám đốc Saigonpetro, cho rằng giá gas luôn được minh bạch, các lần tăng giá đều được cơ quan quản lý chấp nhận. Việc tăng giá đối với các DN là tình thế bất khả kháng vì chi phí nguyên liệu chiếm tới trên 90% giá gas bán ra, trong khi lượng gas sản xuất trong nước từ 2 nhà máy trong nước (Dinh Cố và Dung Quất) không đủ, phần lớn vẫn phải nhập khẩu, giá gas tại thị trường trong nước luôn phải lên xuống theo giá thị trường thế giới. “Nếu có thể nên theo cách làm của Thái Lan. Nhà nước bỏ vốn hỗ trợ giá, nên giá gas tại nước này luôn giữ ổn định và thấp hơn thị trường thế giới…”, bà Mẫn gợi ý.

 Tuy nhiên, Tôn Quang Trí, Phó giám đốc Sở Công thương TP.HCM, cho rằng cách làm này sẽ triệt tiêu sức cạnh tranh của DN trong nước, không khác gì việc “móc tài nguyên lên tiêu xài”. Đó còn chưa kể tới việc khi giá gas trong nước thấp hơn các nước trong khu vực sẽ lại diễn ra tình trạng xuất lậu qua biên giới.

Sẽ bình ổn đầu ra

Ông Tôn Quang Trí bức xúc khi trong vòng 2 tháng mà giá mỗi bình gas (12kg) tăng tới hơn 70.000 đồng. “Cứ để việc tăng vùn vụt như vậy sẽ làm xáo trộn đời sống của người dân, tạo điều kiện cho các DN ngoại, các nhà đầu cơ nhảy vào lũng đoạn thị trường”, ông Trí cảnh báo. Theo ý kiến của lãnh đạo Sở Công thương, khó có thể bình ổn ở khâu đầu vào vì giá gas phụ thuộc vào giá thế giới, chi phí nguyên liệu chiếm tới 90%, chỉ trông chờ khâu còn lại (khoảng 10%) nằm trong khâu chi phí chiết khấu giữa DN và đại lý.

Thế nhưng, theo các DN tình trạng tại các đại lý gas vẫn rối như tơ vò. Mặc dù việc mở các đại lý bán lẻ gas đã được khống chế bằng những điều kiện ràng buộc, tuy nhiên tình trạng buôn bán trái phép các loại giấy phép kinh doanh gas đang diễn ra tràn lan. Giá gas cao và không đồng nhất vì nhiều đại lý khi giao gas luôn kèm theo giá gửi xe, giá thang máy tại chung cư. Trước đây 1 đại lý có thể nhận phân phối cho hàng chục thương nhân nhưng hiện rút xuống còn 3, như  vậy 7 thương nhân còn lại sẽ phải cạnh tranh khốc liệt để giành giật đại lý. Bở vậy, theo ông Trần Văn Nghị, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần kinh doanh khí hóa lỏng miền Nam, một đại lý theo quy định chỉ được phép ký hợp đồng phân phối với 3 thương nhân cung cấp gas, nhưng nhiều đại lý phân phối cho 4 – 5 hãng mà có thấy cơ quan quản lý nào “hỏi thăm” đâu. Ông Nghị cho rằng, nếu mạnh tay như ở An Giang phạt tới hơn 10 triệu đồng/bình nếu phát hiện loại bình thứ 4 trong đại lý gas, mới có sức răn đe.

Ông Tôn Quang Trí cho rằng, trước mắt các DN, nhà phân phối cần thông báo giá nhập, giá giao cho các đại lý hàng ngày, hợp lý hóa các khoản chiết khấu để có thể bình ổn giá gas. Đồng thời việc cấp phép và quản lý các đại lý tự do hay đại lý của DN sẽ được Sở kiến nghị thành phố xem xét lại.

Theo ĐVO